บทที่ 1: คัมภีร์ปฐมจินดา การกำเนิดครรภ์ และการดูแลสตรีหลังคลอด
คอร์สเรียนแพทย์แผนไทย
3
ระยะดูแลหลัก
42 วัน
วันอยู่ไฟ
5
คัมภีร์อ้างอิง
18 ดวง
ดวงซาง
3 ระยะการดูแลมารดา
ดวงซาง — โรคในเด็กทารก
ซางตามคัมภีร์ปฐมจินดา มีทั้งหมด 18 ดวง แต่ละดวงมีอาการและการรักษาแตกต่างกัน
พิธีกรรมและความเชื่อ
พิธีเหยียบเรือน
พิธีกรรมสำหรับมารดาหลังคลอดเมื่อลงจากเรือนไฟครั้งแรก เพื่อความเป็นสิริมงคล
น้ำอบสมุนไพร
การอาบน้ำสมุนไพรหลังคลอด ช่วยลดอาการอักเสบ บำรุงผิวหนัง และรักษาแผลฝีเย็บ
การอยู่ไฟ
นอนผิงไฟ อาบน้ำร้อน ประคบร้อนเพื่อไล่ลม บำรุงธาตุไฟ ช่วยมดลูกเข้าอู่เร็ว
โลหิตระดูสตรี
การแพทย์แผนไทยให้ความสำคัญกับโลหิตระดูในฐานะตัวบ่งชี้สุขภาพของสตรี
| อาการ | สาเหตุ (ตามตำรา) | การรักษา |
|---|---|---|
| ระดูมามาก | โลหิตร้อน เตโชพิการ | ยาเย็น แก้โลหิต |
| ระดูน้อยหรือขาด | โลหิตเย็น วาตะพิการ | ยาร้อน บำรุงโลหิต |
| ระดูเจ็บปวด | ลมพัดโลหิต | ยาแก้ลม ขับโลหิต |
| ระดูสีผิดปกติ | สมุฏฐานพิการต่าง ๆ | วินิจฉัยตามสี |